Đến với những điều lạ kì
Vâng, tôi chính là công dân của thành phố này! Tôi làm việc và chơi ném ky (1),
tôi đóng thuế và nhiếc mắng chính quyền thành phố, tôi là nhân viên đảm trách
công tác về người nghèo và cùng với những người thuê nhà tuyên truyền phản đối
các ông bà chủ nhà, có khi tôi còn tham gia Hội người tiêu dùng ấy chứ, nếu như
ông anh rể doanh nhân của tôi cho phép.
Các bạn thấy đấy, những nét tính cách quan trọng bậc nhất đều hội tụ cả ở nơi
tôi: tôi thực sự là một công dân của thành phố này! Chẳng phải nhân vật quan
trọng nào hết, chẳng phải người giàu có, cũng không nằm trong số nhiều
bậc thông thái, mà hoàn toàn chỉ là một trong những kẻ nghèo khó đáng thương
cần làm tròn nghĩa vụ, kẻ ban ngày lúc nào cũng có điều để kêu ca, phàn nàn
nhưng tối đến lại cười vui.
Cuộc sống ở thành phố chúng ta rất tuyệt, quả đúng thế! Tôi tin rằng đường phố chỗ chúng
ta có lớp đá lát tốt bậc nhất trong tất cả các thành phố của vương quốc Phổ,
chúng ta sản xuất ra một loại bia thậm chí còn được đem đi xuất khẩu, chúng ta
có một vị giáo sư đã có bận được cả nước nhiếc móc, sở hữu một cái chuông cổ
mà một thi sĩ đích thực trong lịch sử văn chương đã sáng tác cả áng thơ dài về
nó. Tôi còn có thể kể thêm khối điều khác nữa, tuy nhiên, dù kể hay không kể thì ai cũng biết: tôi là người yêu quê hương. Đã có quãng thời gian
mà mỗi tối từ lúc sáu giờ đến bảy giờ, tôi luôn nhớ thương về thành phố, ấy là
quãng thời gian tám tuần lễ ròng xa nhà.
Các bạn, những người bạn của tôi, hẳn biết rằng tôi đã từng kể nhiều câu
chuyện. Tất cả đều xảy ra trong cuộc sống của chúng ta, đều bắt rễ nơi
con phố của chúng ta, đều mang hình hài xác thịt cũng như linh hồn của chính
chúng ta. Tôi muốn trao cho những câu chuyện đó số phận của chúng ta.
Nhưng giờ ở trong cuốn sách này, tôi là một người khác, rời xa khỏi các
bạn, rời xa thành phố và cuộc sống của chúng ta.
Đi thật xa… thật xa!
Tôi muốn tiết lộ cho các bạn một bí mật lớn, hỡi các bạn của tôi, một bí
mật các bạn hãy vì tôi mà dành cho nó sự trân trọng.
Tâm hồn tôi có khả năng biến đổi: nó có thể trở thành một tâm hồn trẻ thơ
trẻ trung, trong trắng, ngây thơ và tươi vui. Các bạn không biết đến nó đâu,
các bạn chỉ biết đến loại tâm hồn khác kia… loại già cỗi. Tâm hồn trẻ thơ là
thứ tôi chỉ có trong những chuyến chu du, khi đến những vùng đất xa xôi bất tận
không một tấm biển chỉ đường bằng gỗ nào chỉ tới.
Các bạn có biết thỉnh thoảng tôi thích làm gì vào mùa xuân không? Xây một
lò nướng bánh trên cát, hoặc đào một cái hố nhỏ trên đồng cỏ, hoặc đặt một đồng
2 xu lên đường ray xe lửa rồi đứng bên đoạn đường đắp cao (2) mà tim
đập thình thịch ngóng chờ đoàn tàu nghiến lên nó. Các bạn có nhận ra rằng tôi
không thể kể về chúng cho bất kì ai không? Họ sẽ cười nhạo, và rồi tâm hồn nhỏ
bé, tội nghiệp của tôi sẽ hổ thẹn vô cùng và chẳng bao giờ quay trở lại nữa.
Tâm hồn ấy hiếm khi xuất hiện lắm, nó trở nên e dè trước công việc và lỗi
lầm, trước tình yêu và sự phản bội, trước cuộc sống quay cuồng và cái chết đầy
khiếp sợ, trước nhiều nhiều những tiếng cười và tiếng kêu gào ở mảnh đất này.
Ấy vậy nhưng nó vẫn còn tồn tại. Đôi lúc, khi đi trong một cơn gió bão,
tôi vẫn thấy sợ phải nhìn xung quanh, bởi tôi tin rằng có một tên khổng lồ phun
gió phì phì đang gào thét phía sau mình; có lúc tôi vẫn nhìn thấy những ngọn
núi trắng xóa với những bãi chăn thả sáng lấp lánh cùng những con đường mòn đơn
độc trên bầu trời; đôi lúc, khi nằm trên thảm cỏ xanh, tôi lại nhớ ra rằng bên
dưới mình là cả một thế giới nơi những người lùn giàu có sinh sống.
Đã có đôi lần, khi đang ngồi bên bàn làm việc, tiếng cười con trẻ trong
chính tâm hồn tôi lại vang vọng vào những câu chữ nghiêm túc. Lúc ấy tôi vui,
song cũng e sợ, tôi sợ những điều sẽ không dung thứ cho tôi nếu tôi trở
nên trẻ thơ đến thế. Vậy là tôi thường xua đuổi tuổi trẻ cùng sự yêu đời vô tư
lự ra khỏi căn phòng của mình.
Giờ thì tôi không còn mang nỗi e sợ đó nữa. Trong cuốn sách này, người lớn cũng như con trẻ
đều có quyền được chắp bút.
Đó là câu chuyện cổ tích cuối cùng! Chuyến hành trình cuối cùng của tôi
đến với sự diệu kì ngọt ngào, thiêng liêng của những xứ sở thần tiên mà thông
thường chỉ những người giàu có nhất trên trái đất này mới có thể đặt chân đến -
chính là trẻ thơ -, chuyến hành trình tìm về lại với sự bình an, tìm về lại với
sức khỏe, với một thứ niềm vui mà không khổ đau nào đeo đuổi.
Trong cuốn sách này, tôi muốn cứu rỗi tất cả những gì hẵng còn trẻ trung,
không, đúng hơn là những gì còn con trẻ trong tôi.
Các bạn có muốn đi cùng tôi không? Các bạn cho là mình già rồi, tôi cũng
già vậy. Kể cả trong câu chuyện cổ tích cuối cùng này, tâm hồn trẻ thơ cũng sẽ
quan sát bằng đôi mắt đã già của chính tôi, cái đôi mắt đã nghiên cứu về
con người, đã đọc, đã cười nhiều và khóc cũng nhiều. Tôi không thể làm cho đôi
mắt mình khác đi được nữa.
Hãy đi cùng tôi nào! Không phải tất cả các bạn đâu! Chỉ ai trong những
giờ phút sâu kín nhất của cuộc đời đôi lúc hãy còn cảm nhận thấy một vài nhịp
đập của trái tim trẻ thơ đã già của mình trong lồng ngực, chỉ những người thỉnh
thoảng lại khao khát trở về quê hương và tìm lại những chốn vui chơi thủa nhỏ,
những người không quá kiêu hãnh cũng chẳng quá bất hạnh để dám dấn thân vào một
chuyến đi cổ tích vô lo vô nghĩ, chỉ ai đang sống như một người trưởng thành
mong được một lần nhìn lại những xứ sở thần tiên nguyên thủy nhất dưới một ánh
sáng mới mẻ thôi.
Nơi tâm hồn con người, những sợi chỉ vàng đã đứt thành nhiều
đoạn đang phí hoài bay đi. Chúng ta sẽ cùng nhau tập hợp
những sợi chỉ ấy lại. Những câu chuyện cổ tích đầu tiên sẽ kết thúc trọn vẹn trong câu chuyện cổ tích cuối cùng. Hãy cùng đi tìm chúng nhé.
(1) Trò chơi bóng gỗ (bowling ngày nay): dùng bóng gỗ ném đổ các con ky
(2) Phần đường được đắp thêm ở những chỗ đất thấp, trũng của nơi địa hình không bằng phẳng có đường ray xe lửa đi qua
